روزهای جانبازی

اهمیت سوند زدن در افراد نخاعی

بعضی اوقات که به قسمت امار وبلاگم مراجعه می کنم، مشاهده می کنم عده ی زیادی در باره ی «سوند زدن»، «برگشت ادرار»، «رفلکس»، «زخم مجاری ادرار» و مشکلاتی از این قبیل سرچ کرده اند. بر خود لازم دانستم بعنوان کسی که 28 سال است دچار ضایعه ی نخاعی شده است، تجربیاتم را در اختیار طیف عزیز ضایعه نخاعی قرار دهم، هر چند خواندن این مطالب آنان را از مراجعه به پزشک و انجام دستورات پزشک اگاه به وضعیت فرد ضایعه نخاعی بی نیاز نمی کند.

روی حرفم بیشتر با کسانی است که طی دو سه یا چهار سال اخیر قطع نخاع شده اند و تجربه ی کمتری دارند می باشد.

عزیزان نخاعی باید این نکته را همیشه مد نظر داشته باشند که نباید ادرارشان عفونت کند. از علائم عفونت ادرار: کدر بودن رنگ ادرار، بوی بد ادرار، وجود رسوب در لوله ی کیسه ی ادراری، تب و لرز، اسپاسم بی موقع عضلات شکم، سوزش ادرار و... می باشد.

فرد نخاعی باید به موقع ازمایش ادرار انجام دهد و بر اساس نتیجه ی کشت ادرار، انتی بیوتیک مناسب را طبق دستور پزشک مصرف کند. اما آنچه بیشتر مد نظر من می باشد تاکید بر دستور دکتر سیم فروش (متخصص کلیه مثانه و مجاری ادرار) مبنی بر تخلیه ی کامل ادرار از مثانه به هر طریق ممکن است.

 فردنخاعی باید مواظب باشد تحت هیچ شرایطی ادرار داخل مثانه اش باقی نماند. ادراري كه درمثانه باقي مي ماند، مي تواندباعث شودكه باكتريهاخيلي سريع رشدكنند.ازطرف ديگر عدم تخليه ادرار و افزايش حجم آن، منجربه كشيدگي ماهيچه هاي مثانه مي گردد.اين مسئله مي تواندسبب آسيب ماهيچه هاي مثانه شده وآن رانسبت به عفونت مستعدتر کند.

 افراد قطع نخاع باید هرشش ماه یکبار توسط سونوگرافی، و در صورت نیاز عکس رنگی  (v c u g) کلیه های خود را، بررسی کنند که خدای ناکرده دچار برگشت ادرار نشوند.برگشت مستمر ادرار از مثانه به کلیه یا همان «رفلکس»،باعث هیدرونفروز(تورم و برآمدگی یکی از قسمت های کلیه به علت برگشت ادرار را هیدرونفروز می گویند) و از کار افتادگی کلیه می شود، و مواجه شدن شخص آسیب دیده، بامشکلات عدیده ی دیالیز خواهد شد.

فرد نخاعی اگر مطمئن باشد حجم باقیمانده ی ادرار در مثانه اش بعد از تخلیه، اندک است (کمتر از 80 سی سی)نیازی به سوند زدن ندارد. (تعیین حجم باقیمانده ی ادرار با انجام سونوگرافی براحتی مشهود است) در غیر اینصورت فرد باید حداقل در روز دوبار سوند نلاتون بزند و مثانه  را کاملا تخلیه کند. خود من از حدود 10 سال پیش تا کنون درطول شبانه روز 5 یا 6 دفعه سوند می زنم و خوشبختانه عفونت ادرار خیلی کمتری نسبت به قبل دارم.10 سال پیش با انجام اسکن از کلیه هایم متوجه شدم 50 درصد کلیه ی چپم به خاطر رفلکس از کار افتاده است و از ان زمان تا کنون به دستور پزشک معالجم (دکتر کبیری حفظه الله) با زدن سوند نلاتون مشکلم تا حد زیادی مرتفع شده است.

من سوند فولی (دائمی) را توصیه نمی کنم مگر در زمان مسافرت یا مواقع خاص. این نوع سوند خودش عامل ایجاد عفونت است.

چگونه سوند بزنیم؟

برای سوند زدن هیچ نگرانی نداشته باشید، ابتدا دست های خود را با آب و صابون بشویید بعد محل مورد نظر را با قرار دادن یک سطل سه چهار لیتری بین دوپا با آب بشویید، سپس چند قطره بتادین بریزید، جلد سوند را باز کرده و روی سوند برگردانید، سعی کنید دستتان با خود سوند تماس پیدا نکند، سوند را کاملا به ژل آغشته کنید و به آرامی داخل مجرا نمایید، هر چه سوند را بیشتر جلو می برید پوسته یا همان جلد سوند را بیشتر باز کنید.

وقتی سر سوند به اسفنگترهای مثانه برخورد می کند باید صبر کنید تا اسپاسم اسفنگتر ها کم شود بعضی اوقات حتی نیاز است شما دو تا سه دقیقه صبر کنید تا سوند وارد مثانه شود، فشار اضافه برای وارد کردن سوند اصلا صحیح نیست و موجب زخم شدن مجرای ادرار و عوارض بعد از آن می شود.یکی از دلایلی که باعث می شود سوند به راحتی وارد مثانه نشود التهاب مجرا یا عفونی شدن ادرار و مجاری ادراری است.( یکی از عوامل التهاب یا عفونت سرماخوردگی است)

 در هر صورت اگر نتوانستید به راحتی سوند را وارد مثانه کنید به پزشک معالج در بیمارستان مراجعه کنید.آنها با تزریق ژل لیدوکائین داخل مجرا به شما سوند می زنند اگر باز هم نشد با برانول از روی مثانه ادرار  را تخلیه می کنند. این دو مورد اخیر خیلی کم اتفاق می افتد و نادر است و اصلا جای نگرانی نیست.این مشکل برای کسانی ممکن است حادث شود که دچار تنگی مجرای ادراری باشند. برای من در طول این 28 سال، حداکثر 10 بار اتفاقی این چنین افتاده که با مراجعه ی بموقع به پزشک و حفظ خونسردی مشکلم مرتفع شده است.

نکته:

معمولا سوند نلاتون به دلیل سفت بودن جنس آن راحت تر وارد مثانه می شود، برای سهولت در وارد شدن سوند فولی، 12 ساعت قبل از استفاده، آن را در یخچال بگذارید.

این نکته را هم اضافه کنم که ما افراد ضایعه نخاعی باید با وضع موجود و واقعیت کنار بیاییم همیشه بدترین وضعیت ما بهترین ارزوی انسان های دیگری است. من معتقدم افرادی که به هر دلیل، دچار ضایعه ی نخاعی می شوند، افراد برگزیده ای از طرف حضرت باریتعالی هستند که خداوند بزرگ تصمیم گرفته از آنان امتحان سختی بگیرد. « هر که در این بزم مقرب تر است/ جام بلا بیشترش می دهند»، و البته کسانی که از این عزیزان مراقبت و پرستاری می کنند، این عمل خداپسندانه شان نزد خداوند حکیم ماجور و محفوظ خواهد بود. دست تک تک افراد ضایعه نخاعی را می بوسم و برایتان آرزوی داشتن صبر، توکل به خدا و عاقبت به خیری مسئلت می نمایم. شاد باشید.

+ نوشته شده در  پنجشنبه ششم خرداد ۱۳۸۹ساعت 19:35  توسط رمضانعلی کاوسی  |